- Şahsi IBAN’ la Ticaret Dönemi Bitiyor: Vergi Ziyanı Şoku ve Yeni Radar Sistemi Devrede !!!
Hazine ve Maliye Bakanlığı, şahsi IBAN hesaplarını fiilen işletme hesabı gibi kullanan esnaf ve serbest meslek erbabına yönelik kapsamlı bir denetim sürecini başlattı. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) devreye aldığı yeni nesil radar sistemi, banka hareketlerini yapay zekâ destekli analizlerle inceleyerek kayıt dışı ticareti mercek altına aldı.
Şahsi IBAN – İşletme Faaliyeti Ayrımı Netleşti
Son dönemde özellikle küçük esnaf, sosyal medya üzerinden satış yapanlar, freelance çalışanlar ve hizmet sektöründe faaliyet gösterenlerin şahsi banka hesapları üzerinden düzenli gelir elde ettiği tespit edildi. Yeni sistem, bu hesapları artık “kişisel” olarak değil, ticari faaliyet şüphesi kapsamında değerlendiriyor.
Düzenli para girişleri, açıklamasız EFT/havale yoğunluğu, farklı kişilerden gelen tekrar eden ödemeler ve tutar sürekliliği, radar sisteminin temel kriterleri arasında yer alıyor.
Vergi Ziyanı Cezaları Kapıda
Uzmanlara göre asıl şok, denetim sonrası kesilecek cezalar olacak. Şahsi IBAN üzerinden ticari kazanç elde edilip beyan edilmemesi durumunda:
• Vergi ziyanı cezası
• Gecikme faizi
• Usulsüzlük cezası
• Gerekli durumlarda geriye dönük KDV ve gelir vergisi tarhiyatı ile karşı karşıya kalınabilecek.
Vergi ziyaı cezası, ödenmeyen verginin bir katı olarak uygulanırken, kasıt tespiti halinde bu oran daha da artabiliyor.
“IBAN’a At, Faturasız Halledelim” Dönemi Bitti
Yetkililer, özellikle son yıllarda yaygınlaşan “IBAN’a gönder, fatura gerekmez” anlayışının artık yüksek riskli hale geldiğini vurguluyor. Yeni radar sistemi yalnızca esnafı değil, bu şekilde ödeme yapanları da dolaylı olarak inceleme kapsamına alabiliyor.
Kimler Risk Altında?
• Şahsi IBAN’ına aylık düzenli para girişi olanlar
• Sosyal medya veya internet üzerinden satış yapıp fatura kesmeyenler
• Serbest meslek faaliyeti yürütüp mükellefiyet açtırmayanlar
• POS cihazı yerine şahsi hesaba ödeme alanlar
Uzmanların Uyarısı: Gecikmeden Mükellefiyet Açılması yönünde, Ayrıca risk grubundaki kişilere şu şekilde çağrıyı yapılıyor,
“Faaliyetin süreklilik arz ediyorsa, şahsi IBAN artık seni korumaz. Gecikmeden işletme hesabı açtırmak, mükellefiyet tesis etmek ve kazancı beyan etmek, ileride karşılaşılacak ağır cezalardan çok daha ucuz.”
Denetimler Artarak Sürecek
Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında dijital denetimleri artırmayı planlıyor. Radar sisteminin önümüzdeki dönemde e-ticaret platformları, ödeme kuruluşları ve kripto varlık hareketleriyle de entegre edilmesi bekleniyor.
NEVİN TAŞTAN - SMMM- BİLİRKİŞİ